Wet en regelgeving

DSC04140Anti Discriminatie Voorzieningen (ADV’s)- waaronder Bureau Gelijke Behandeling Flevoland – baseren zich bij de beoordeling en behandeling van klachten op de Nederlandse, Europese en internationale wetgeving over discriminatie.

Niet alles wat volgens uw gezond verstand discriminatie lijkt, is ook door de wet verboden. Zo is voorkeursbeleid voor vrouwen en nieuwe Nederlanders bij sollicitaties onder voorwaarden toegestaan.

Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste wetten en regelgeving. Voor uitgebreide informatie of de volledige regelgeving kunt u terecht op wetten.overheid.nl.

Artikel 1 van de Grondwet

“Allen die zich in Nederland bevinden,
worden in gelijke gevallen gelijk behandeld.
Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging,
politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond
dan ook, is niet toegestaan.”

Dit artikel richt zich in eerste instantie op de verhouding tussen de burger en de overheid. De overheid mag niet discrimineren. Dit behoort tot de grondbeginselen van de samenleving.

Wetgeving over gelijke behandeling

Kort samengevat staat er in de wetgeving over gelijke behandeling dat je niet ongelijk behandeld mag worden vanwege je godsdienst, levensovertuiging, politieke overtuiging, ras, geslacht, seksuele voorkeur, burgerlijke staat, handicap of chronische ziekte, leeftijd, arbeidsduur (fulltime en parttime werk) en soort contract (vast of tijdelijk).

De Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) is de bekendste en meest omvattende van deze wetten.

Daarnaast zijn er de volgende wetten:

  • Wet gelijke behandeling mannen en vrouwen (WGB)
  • Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (WGB h/cz)
  • Wet gelijke behandeling op grond van leeftijd bij de arbeid (WGB l)
  • Wet onderscheid arbeidsduur (WOA)
  • Wet onderscheid bepaalde en onbepaalde tijd (WOBOT)
  • WOBOT (voor ambtenaren)
  • Artikelen 7:646 t/m 7:649 van het Burgerlijk Wetboek
  • Artikel 125g en 125h van de Ambtenarenwet

De teksten van al deze wetten zijn te vinden op de website van het College voor de Rechten van de Mens, http://www.mensenrechten.nl/gelijkebehandelingswetgeving. Het College voor de Rechten van de Mens is een onafhankelijke en deskundige organisatie. Zij is ingesteld door de regering als een instantie waar burgers met klachten over ongelijke behandeling terecht kunnen. Mocht u een beroep willen doen op de CRM, dan kan Bureau Gelijke Behandeling Flevoland u daarbij ondersteunen.

Wetboek van Strafrecht

Artikel 90quater geeft een juridische definitie van discriminatie. De artikelen 137 c t/m g en 429quater stellen de volgende vormen van discriminatie strafbaar:

  • Discriminerende belediging
  • Aanzetten tot discriminatie van óf haat tegen groepen mensen
  • Verspreiden van materiaal met discriminerende inhoud
  • Deelnemen aan een organisatie met een discriminerend karakter
  • Opzettelijk discrimineren in uitoefening van ambt, beroep of bedrijf (misdrijf)
  • Niet opzettelijk discrimineren in uitoefening van ambt, beroep of bedrijf (overtreding)

Als u het idee heeft dat een persoon of organisatie zich schuldig gemaakt heeft aan discriminatie, kunt u hierover aangifte doen bij de politie. Een aangifte van discriminatie moet altijd worden opgenomen (zie aanwijzing discriminatie). Het Openbaar Ministerie zal vervolgens bezien of vervolging wordt ingesteld. Ook bij het doen van aangifte kan Bureau Gelijke Behandeling u ondersteunen.

Europese en Internationale regelgeving

De internationale wetgeving betreft regels waar overheden zich aan moeten houden. Vanuit de VN kennen wij: Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM). Dit verdrag is aangenomen in 1948 en de eerste internationale bevestiging dat mensenrechten universeel zijn. De UVRM is niet juridisch bindend, maar er wordt in andere instrumenten zo vaak naar verwezen, dat de inhoud voor een groot deel wel juridisch bindend is gemaakt.

Naast de UVRM kent de VN nog een negental kernverdragen waarin de verschillende mensenrechten meer gedetailleerd zijn ondergebracht:

  • Internationaal Verdrag inzake burgerlijke en politieke rechten (IVBPR)
  • Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten (IVESCR)
  • Internationaal Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van rassendiscriminatie (CERD)
  • Internationaal Verdrag voor de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen (CEDAW)
  • Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende vormen van bestraffing (CAT)
  • Internationaal Verdrag voor de rechten van het kind (CRC, ofwel Kinderrechtenverdrag)
  • Internationaal Verdrag tegen gedwongen verdwijningen (CED)
  • Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (CRPD)
  • Internationaal Verdrag over de bescherming van de rechten van alle migrerende arbeiders en hun familieleden (CMW)

De Raad van Europa heeft ook enkele verdragen en regels opgesteld waaraan elke lidstaat (van de Raad en/of de Europese Unie) en Europese instelling zich moet houden en waarin het discriminatievraagstuk besloten ligt. Hiervan is de bekendste het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dit verdrag gaat over fundamentele vrijheden en het verbod op discriminatie. Hiernaast kent de Europese Unie nog verscheidene regelingen om discriminatie te bestrijden en te voorkomen, terug te vinden in het EG-verdrag en het Handvest voor Grondrechten van de Europese Unie (bron: CRM).